Wzdęcia i przewlekłe zmęczenie – czy winne są Hashimoto i SIBO?

Wzdęcia, uczucie ciężkości po posiłkach, zaburzenia wypróżniania i jednoczesne przewlekłe zmęczenie to jedne z najczęstszych objawów zgłaszanych przez pacjentów w naszej praktyce. Choć często są bagatelizowane lub przypisywane stresowi, coraz więcej badań wskazuje, że mogą one wynikać ze współistnienia choroby Hashimoto oraz zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO).

Co istotne — te dwie jednostki chorobowe bardzo często występują razem i wzajemnie się nasilają, utrudniając powrót do pełni zdrowia.

Hashimoto i SIBO – związek potwierdzony badaniami

Choroba Hashimoto to autoimmunologiczne zapalenie tarczycy prowadzące do zaburzeń produkcji hormonów tarczycy. Z kolei SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) oznacza nadmierny rozrost bakterii w jelicie cienkim, gdzie fizjologicznie ich ilość powinna być niewielka.

Co mówią badania?

• Badania wykazują, że nawet 50% pacjentów z chorobą Hashimoto może cierpieć na SIBO (Lauritano et al., Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism)

• U osób z niedoczynnością tarczycy ryzyko rozwoju SIBO jest kilkukrotnie wyższe niż w populacji ogólnej.

• U pacjentów z zespołem jelita nadwrażliwego (IBS), SIBO diagnozowane jest nawet u 60–70% chorych.

Dlaczego objawy Hashimoto i SIBO tak często się pokrywają?

Objawy obu schorzeń są bardzo podobne, przez co wiele osób przez lata nie otrzymuje pełnej diagnozy.

Najczęstsze wspólne dolegliwości:

• przewlekłe zmęczenie i senność

• wzdęcia i nadmierna produkcja gazów

• zaparcia

• trudności z redukcją lub utrzymaniem masy ciała

• mgła mózgowa i problemy z koncentracją

• nietolerancje pokarmowe

• niedobory witamin i minerałów

W praktyce klinicznej obserwuje się, że leczenie wyłącznie tarczycy często nie przynosi poprawy samopoczucia, jeśli jednocześnie nie zostanie rozpoznane i leczone SIBO.

Jak Hashimoto może prowadzić do rozwoju SIBO?

Hormony tarczycy mają ogromny wpływ na funkcjonowanie przewodu pokarmowego.

W niedoczynności tarczycy dochodzi do: 

• spowolnienia perystaltyki jelit

• zaburzeń pracy tzw. kompleksu wędrującego (MMC – migrating motor complex)

• zalegania treści pokarmowej w jelicie cienkim

To właśnie nieprawidłowa praca MMC jest jednym z najważniejszych mechanizmów powstawania SIBO. W efekcie zwolnionego przesuwania treści pokarmowej, dochodzi do jej zalegania w świetle jelita i tym samym zwiększonego namnażania bakterii. 

Jak SIBO pogarsza przebieg choroby Hashimoto?

Istnienie SIBO czy IMO (rozrost metanogenów jelitowych), w znaczący sposób wpływa na funkcjonowanie jelit. 

• zwiększona przepuszczalność bariery jelitowej ( tzw. „leaky gut syndrom”)

• przewlekły stan zapalny o niskim nasileniu

• zaburzone wchłanianie składników odżywczych,

  
  

  to główne zaburzenia, które obserwujemy w przebiegu SIBO czy IMO. 

W kontekście prawidłowej funkcji tarczycy istotne są niedobory: 

• jodu

• selenu

• cynku

• żelaza

• witaminy D

• witamin z grupy B

Wszystkie te składniki są niezbędne do prawidłowej syntezy i metabolizmu hormonów tarczycy. Dlatego też obecność SIBO może skutecznie blokować wyrównanie pracy tarczycy, mimo prawidłowo dobranych leków hormonalnych.

Kiedy warto wykonać diagnostykę SIBO?

Rozważ badanie w kierunku SIBO, jeśli:

• chorujesz na Hashimoto i mimo leczenia nadal czujesz się źle

• masz przewlekłe wzdęcia niezależnie od diety

• cierpisz na zaparcia lub biegunkę

• pojawiają się nawracające niedobory

• wyniki tarczycy są „w normie”, ale objawy pozostają

Złotym standardem diagnostycznym jest wodorowo-metanowy test oddechowy.

Podsumowanie 

Podsumowanie

Nawet u 50% pacjentów z chorobą Hashimoto może współwystępować SIBO, co pokazuje, jak silnie powiązane są ze sobą zaburzenia pracy tarczycy i jelit. 

Zaburzenia hormonalne sprzyjają rozrostowi bakterii w jelicie cienkim, a z kolei SIBO prowadzi do pogorszenia wchłaniania składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania tarczycy. 

W efekcie obie choroby mogą się wzajemnie nasilać, pogłębiając objawy i utrudniając leczenie. 

Dlatego osoby chorujące na SIBO powinny rozważyć diagnostykę tarczycy, a pacjenci z Hashimoto pamiętać, że część ich dolegliwości może wynikać z nierozpoznanego SIBO. 

Holistyczne podejście, obejmujące jednocześnie jelita, tarczycę i układ odpornościowy, stanowi dziś jeden z kluczowych elementów skutecznej terapii.