Dlaczego prawidłowa interpretacja testów oddechowych w kierunku SIBO i IMO ma kluczowe znaczenie?

Testy oddechowe wodorowo-metanowe w kierunku SIBO i IMO są dziś jednym z podstawowych narzędzi diagnostycznych w ocenie pacjentów z dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Choć samo badanie wydaje się proste, w praktyce największym wyzwaniem nie jest jego wykonanie, lecz prawidłowa interpretacja uzyskanych wyników.

W naszej codziennej pracy klinicznej bardzo często zgłaszają się do nas pacjenci z już wykonanym testem oddechowym, który został błędnie zinterpretowany. Najczęściej dzieje się tak wtedy, gdy wynik oceniany jest przez osoby bez wystarczającego doświadczenia klinicznego lub wyłącznie na podstawie schematów i zaleceń znalezionych w internecie, bez kontaktu z pacjentem i bez znajomości jego objawów.

Wynik testu zawsze powinien być interpretowany w oparciu o stan kliniczny pacjenta

Test oddechowy nigdy nie powinien być interpretowany w oderwaniu od stanu klinicznego pacjenta. Sam wykres i wartości liczbowe nie są równoznaczne z rozpoznaniem. Kluczowe znaczenie ma:

• szczegółowy wywiad dotyczący dolegliwości,

• czas ich trwania,

• charakter objawów (wzdęcia, biegunki, zaparcia, ból, refluks, zmęczenie),

• choroby współistniejące (np. choroby autoimmunologiczne, zaburzenia hormonalne),

• stosowane leki (np. PPI, antybiotyki, prokinetyki),

• wcześniejsze interwencje dietetyczne i ich efekt.

Zdarza się, że pacjent ma wynik spełniający kryteria SIBO lub IMO, ale brak objawów klinicznych, jak i odwrotnie – objawy są bardzo nasilone, a klasyczne kryteria diagnostyczne nie są jednoznacznie spełnione. 

W obu przypadkach postawienie diagnozy lub jej wykluczenie może prowadzić do błędnych decyzji terapeutycznych.

Przede wszystkim doświadczony lekarz…

Interpretacja testów oddechowych powinna być wykonywana przez lekarza,  który na co dzień pracuje z pacjentami, regularnie analizuje wyniki badań i widzi ich przełożenie na realne objawy kliniczne. Tylko takie doświadczenie pozwala właściwie ocenić:

• dynamikę wzrostu gazów,

• moment pojawienia się wodoru lub metanu,

• dominację jednego z gazów,

• możliwe fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne wyniki,

• wpływ czynników takich jak zaburzenia perystaltyki czy nieprawidłowe przygotowanie do badania.

Porady udzielane wyłącznie na podstawie wyniku, bez kontaktu z pacjentem i bez przeprowadzenia wywiadu, niosą ze sobą duże ryzyko błędu i nie powinny stanowić podstawy leczenia.

Przygotowanie do badania jako podstawa rzetelnego wyniku

Nie można również pominąć znaczenia właściwego przygotowania pacjenta do testu.

Niezastosowanie się do zaleceń dietetycznych i organizacyjnych przed badaniem to jedna z najczęstszych przyczyn wyników fałszywych. Kluczowe znaczenie mają m.in.:

• odpowiednia dieta przed testem,

• odstęp czasowy od antybiotyków, probiotyków i leków wpływających na motorykę jelit,

• przestrzeganie zaleceń dotyczących aktywności fizycznej i palenia papierosów,

• właściwy czas postu przed badaniem.

Bez tych elementów nawet najlepiej przeprowadzona analiza wyników może prowadzić do nieprawidłowej diagnozy.

Podsumowanie

Test oddechowy w kierunku SIBO i IMO jest narzędziem diagnostycznym, a nie samodzielną diagnozą. Jego wartość zależy od trzech kluczowych elementów: prawidłowego przygotowania pacjenta, poprawnego wykonania badania oraz doświadczonej, klinicznej interpretacji wyniku w kontekście objawów.

Tylko takie podejście pozwala zaplanować skuteczne i bezpieczne leczenie oraz uniknąć niepotrzebnych restrykcji dietetycznych czy terapii, które nie odpowiadają rzeczywistym potrzebom pacjenta.

W Vitality lekarzami z dużym doświadczeniem w interpretacji testów diagnostycznych są

dr Ilona Molińska oraz dr Marta Fabich-Krok.